මොහොතක් සිතන්න

මම වෘත්තියෙන් ගුරුවරියක් නොවෙමි.නමුත් වසර කිහිපයක සිට දහම් පාසල් ගුරුවරියක ලෙස මම කටයුතු කරමි.(මෙය ලොකුකමක් පෙන්වීමට කී දෙයක් නොව කතාවට ආරම්භයක් ගත්තා පමණි.)
වසර ගණනාවක අත්දැකීමක් නොමැති වුව ද මේ වසර කිහිපය තුළ දහම් පාසලෙන් මගේ ජීවිතයට ගත් දේ බොහෝය. ඒ අතරින් මේ වසර තුළ මට ඉගැන්වීමට ලැබුණු පන්තිය අන් සියලුම පන්තිවලට වඩා මගේ සිත් ගත්තේ ඇයිදැයි මාවත් නොදන්නා කරුණකි.
ඔවුන්ගේ දග වැඩ වලට කෙතරම් තරහ ගිය ද ඔවුන් ඉදිරියේ යක්ෂනියක් වීමට මා අකමැති වූයේ කුඩා කල සිට මා ද නපුරු ටීචර්ල ට අකමැති වූ හෙයිනි.නමුත් වැරද්දක් දුටුවිට කටපියා නොගෙන පොඩ්ඩක් සැර කලත් "මං ඔයාලට ආදරෙයි" කියන්න ද මා අමතක කරන්නේ නැත.
මා කෙතරම් ළමයින්ට සමීප වූවාදැයි මා දන්නේ නැත. පන්තියේදී යාලුවෙක් මෙන් ඔවුන් අසලට ගොස් කතා කිරීමට ද මම අමතක නොකළෙමි.ඒ කතා බහේදී පුංචි හිත් වල සැගවුණු බොහෝ දේ ඔවුන් මා සමග පැවසූ අවස්ථා බොහෝය.
එක් වරක් කියූ සැනින් සියල්ල අවබෝධ කරගන්නා දරුවන් අතර එකම දේ සිය පාරක් කිව්වත් නොතේරෙන දරුවන් ද විය.නමුත් මේ දෙපිරිස ගැනම අවධානය දීමට අපි හැකි හැම මොහොතකම කටයුතු කළෙමු.( මාත් සමග පන්තියේ ඉගැන්වීම් කටයුතු කරන මගේ සහෝදරිය කවීෂා ද මේ මොහොතේ අමතක නොකරමි)
මා දැන් පැවසීමට බලාපොරොත්තු වන්නේ සත්‍ය සිද්දියකි.
පන්තියේ ලබා දෙන කිසිදු වැඩක් නොකරන කියන කිසිම දෙයක් නොඅසන එක් දරුවෙක් විය.ඔහු කෙතරම් කීවත් කනකටවත් ගත්තේ නැත.නමුත් එක්වර මට ද සිතාගත නොහැකි ලෙස ඔහුගේ හැසිරීම වෙනස් විය.හැමදාම පන්තියේ දෙන වැඩ ඉක්මනින් අවසන් කර පොත මා වෙත රැගෙන එන්නටද ඔහු අමතක කලේ නැත.කවදාවත් නොතිබූ උනන්දුවක් මා ඔහු තුළින් දකින්නට විය.ඔහුගේ ඒ වෙනස්වීම පන්තිය ඉදිරියේ අගය කිරීමට ද මා පසුබට වූයේ නැත.
අද ඔහු පැවසූ දෙයින් මොහොතකට මගේ හිත මොහොතකට නතර විය.මේ ඔහු මා සමග පැවසූ දෙයයි.(ඔහුගේ පොත මා වෙත රැගෙන ආ අවස්ථාවේ)
" පුතේ ඔයාට වැඩ පුලුවන් ළමයෙක්.ඇයි ඔයා කලින් වැඩ නොකර කියන දේ අහන්නෙ නැතුව දැගලුවෙ."

මට මේ වෙනකන් හැමදාම හම්බුණේ නපුරු ටීචල..

එතකොට ඇයි ඔයා දැන් ඔයා දැන් මේ විදිහට වැඩ කරන්න හිතුවෙ.

ටීචර් හොදයිනෙ.ටීචර් හොද නිසා තමයි මං දැන් වැඩ කරන්නෙ.

ඒ වචන ටිකත් එක්ක හිතට කියාගත නොහැකි සතුටත් එක්ක නිහතමානී ආඩම්බරයක් දැනුණි.(මා මෙය පැවසූවේ මං මෙහෙම අයෙක් කියා පැවසීමට නොවේ.ආදරයට කළ නොහැක්කක් නැති බව පෙන්වීමටයි.)
මංවත් නොහදුනන මගේ හැකියාවන් දැනගෙන ඉදිරියට යන්න මටත් කියල දුන්නෙ දහම් පාසලෙන්.ඒ නිසා මගේ දහම් පාසල ගැන ආඩම්බරයෙන් ඉදිරියට ලියමි.

මා අද මේ සිටින තැනට ඔසවා තැබීමට පසලේ ගුරුවරු මෙන් ම දහම් පාසල් ගුරුවරු ද හේතු වූ බව නොරහසකි. කුඩා කල සිටම අද දක්වාම දහම් පාසලේ හැම දේකටම හිත ඇදී යන්නේ මා දහම් පාසලට ඇති ඒ බැදීම නිසාමය.
*මෙතැන් සිට මා අමතන්නේ දහම් පාසල් යාම පාසලේ වැඩ වලට බධාවක් ලෙස දකින පටු අදහස් ඇත්තන්ටය.
අන් අය ගැන මා දන්නේ නැත.නමුත් මා ගැන හොදින් දනිමි.ශිෂ්‍යාවක් ලෙස දහම් පාසලෙන් මා ලබා ගත් දේ බොහෝය.

මා පාසල් වේදිකාවේ බොහෝ අවස්ථාවල නර්තනයේ යෙදුනද කිසිම දිනක පිරිසක් ඉදිරියේ කතාවකට නම් පාසල් වේදිකාවට නැග තිබුණේ නැත. මා පිරිසක් ඉදිරියේ පළමු වරට කතාවක් සදහා වේදිකාවට නගින්නේ දහම්පාසල් වේදිකාව මතටයි.(බොහෝ දෙනාගේ බල කිරීම මත ගුරු දිනයක පිලිගැනීමේ කතාව කිරීමට මට සිදුවිය.එදින කතාව හොදද නරක ද යැයි මම නොදනිමි.නමුත් දහම් පාසලෙන් ඒ ලැබුණු අවස්ථාව මත අද වන විට මට පිරිසක් ඉදිරියේ කතා කිරීමට ශක්තියක් පවතින බව මම විශ්වාස කරමි.එදින මා බලෙන් හෝ කතාවට යොමු කළ සියල්ලන්ට මම ස්තුති වන්ත වෙමි.)

"දහම් පාසල් වැඩ වලට ගියොත් වැඩ පාඩු වෙනවා." මෙවැනි පටු අදහස් ඇත්තවුන් සිටීම ගැන ඇත්තේ පිලිකුලකි.එසේ පාසල් වැඩ පාඩු වූවා නම් අද මා මේ තැන නොසිටින බව මම නොබියව පවසමි.පාසලේ කෙතරම් විභාග තිබුණ ද මා දහම් පාසල් වැඩ නම් මග ඇරියේම නැත.පුලුවන් හැම අවස්ථාවකම දහම් පාසලේ අධ්‍යාපනික වගේම බාහිර වැඩ වලටද සම්බන්ධ වීමි.ඒ හැම අවස්ථාවකම "උඹ ගිහින් පන්සලේ මහණ වෙයන්. හැම වෙලේම පන්සලේ.විභාගෙ ළගයි නේද?"
කියමින් විහිලු කල යාලුවෝද එමටය.

කියන්නට සතුටුය.මා සිතුවාටත් වඩා ප්‍රතිඵල මා මුහුණ දුන් විභාග වලින් මට අත් වුණි.පාසල මෙන්ම දහම් පාසල ද ඒ සියලු ජයග්‍රහණයන්ට හේතු වූ බව මම නොපැකිලිව පවසමි.
ආදරණීයව සිහිපත් කල යුතු දෙයකි.මගේ දෙමාපියන් ද පටු අදහස් වල සිටියා නම් අද මා මේ සිටින තැන නොසිටිය හැක.අදටත් පසලේ මෙන් ම දහම් පාසලේ ඕනෑම වැඩකට යාමට අවසර ලබා දෙන මාගේ ආදරණීය දෙමාපියන් ආදරයෙන් සිහිපත් කරමි.

තවත් පැවසිය යුතුම දෙයකි.ඒ මාගේ දහම් පාසල් ගුරුවරුන්‍ ය.ඔවුන් මෙය කියවාවිදැයි මම නොදනිමි.නමුත් මෙය සටහන් කිරීම මාගේ යුතුකමකි. කුඩා කළ සිට මේ වන තෙක් මට දහම්පාසල තුළ හමුවූ ගුරුවරුන් බොහෝය.ඔවුන්ගෙන් ඉගෙන ගත් දරුවෙක් ලෙස, අද ඔවුන් සමගම තවත් දරු පිරිසක් යහ මග යැවීමට ලැබීම මා ලද භාග්‍යයකි.එමෙන් ම සැමදා ම ඔබ මගේ ගුරුවරු බව මට කිසිදා අමතක නොවන බව ද කිව යුතුය. අදටත් දහම්පාසල් අවසානයේ නිවස් බලා යන විට "යන්නම් සර්... යන්නම් ටීචර්...." කියා ඔබේ දෙපා වැදීමට අමතක නොකරන්නේ ඒ ගුරු ගෞරවය නිසාමය.(අපි එච්චර වයස නෑ වදින්න ඕන නෑ.😂😂එහෙම කිව්වත් මා එක දවසක් හෝ ඔබෙන් දෙයක් ඉගෙන ගත්ත නම් මට වයස අදාළම නැත.ඔබ මාගේ ගුරුවරයෙකි.)

අවසානයේ මා කියන්නෙ මෙපමණකි.අද මා තැනක සිටිනවා නම් ඒ සියල්ලටම මාගේ දහම් පාසලේ ගුරුවරුන්ට ද ඒ ගෞරවය හිමිවිය යුතුමය.

ආදරණීය දෙමාපියනි,
පාසලට වගේම වටිනාකමක් වැදගත්කමක් දහම් පාසලටත් දෙන්න.ඔබේ දරුවත් හැමදාම ඔබට ආදරය කරන රටට ආදරය කරන හොද දරුවෙක් වෙයි.එතකොට පුලුවන් වෙයි අපිට පස්සෙ පරම්පරාවටවත් ලස්සන රටක් හදල දෙන්න.

මට ලස්සනට ලියන්න නම් බෑ.මගෙ හිතට ආව දේ මං මේ විදිහට කිව්වෙ.කතාවට එකගයි නම් සතුටුයි.මීට විරුද්ධ මත දරනව නම් ඒවත් අහන් ඉන්න සූදානම්...

මගේ සෙනෙහස මදි වුණාදෝ

නුඹේ හිත තුළ ලැගුම් ගත් මගෙ මතක ටික ටික බොඳ        වුණාදෝ 

මා නමට වූ නුඹේ ප්‍රේමය වෙන අයෙකු වෙත ළං                වුණාදෝ 

ප්‍රේමයෙන් පිරි අපේ හදවත් කෙසේ මේ ලෙස වෙන්           වුණාදෝ 

ඇගේ රූපය ඉදිරියේ මේ මගේ සෙනෙහස මදි                    වුණාදෝ  

                                                                                                                             - සඳා -

අප්පච්චී

එස්. පණිභාරත මහතා

1920 පෙබරවාරි 24 වන දින හතර කෝරළයේ අල්ගම මැදගමදී මෙතුමා මෙලොව එළිය දුටුවේය. හෙතෙම “පාණිස්” නම් විය. තම බාප්පා වූ අල්ගම කිරිගණිත ගුරුතුමන්ගෙන් උඩරට නර්තන ශිල්පය ඉගෙන ගැනීම ආරම්භ කර එහි ප්‍රවීණත්වයට පත් විය. උඩරට නර්තනය පමණක් නොව පහතරට, සබරගමු යන නර්තන සම්ප්‍රදායන්හිද බෙර වාදනයෙහි ද අති දක්ෂයකු වූ මෙතුමා බලි යාගය මුර්ති හා චිත්‍ර කලාව, සංගීතය ප්‍රගුණ කර ඉතා කෙටි කලකින් දක්ෂතා පෙන්විය.

කලාගුරු ජේ.ඩී.ඒ. පෙරේරා මහතාගේ බිරිඳ වූ චන්ද්‍රලේඛා මහත්මියගේ බෙර වාදකයා ලෙස 1931 දී භාරතයට ගිය ගමනින් මෙතුමාගේ සිත තුළ නර්තනය පිළිබඳ වූ අදහස් බලවත් විය. එහිදී භාරතයේ විද්වතුන්ගෙන් එතුමා ප්‍රශංසා ලැබීය. එහි දී භාරතයේ විද්වතුන්ගෙන් එතුමා ප්‍රසංශා ලැබීය.

1944 දී ශිෂ්‍යත්වයක් ලැබ ශාන්ති නිකේතනයට ගිය මෙතුමා එහිදී කථකලි, මණිපුරි ඇතුළු බොහෝ ඉන්දීය නර්තන සම්ප්‍රදායන් ප්‍රගුණ කළේය. ඊට අමතරව මෘදංගම්, පක්වාජ්,කෝල් වැනි භාණ්ඩ හදාරා ඇත. භාරතයේදී රවින්ද්‍රනාත් තාගෝර්තතුමාගේ ගීත නාටකවල රඟපෑමේ අවස්ථාව ලබාගත් මෙතුමා එහිදී විශේෂ ප්‍රසංශාවට පාත්‍ර වේ. ලංකාවට විශේෂ ගෞරවයක් ගෙන නැවත පැමිණි මෙතුමාට “ පණිභාරත” ගෞරව නාමය ලැබුණි.

කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලයේ හා මීරිගම ජේෂ්ඨ පාඨශාලාවේ නැටුම් ගුරු තනතුරත් රජයේ ලලිතකලා ආයතනයේ විදුහල්පති ධූරයත් දැරීම සහ මීරිගම ගුරු අභ්‍යාස විද්‍යාලයේ කථිකාචාර්යවරයකු වශයෙන් ද මෙතුමා කටයුතු කර ඇත.

1952 වසරේ මෙතුමා රජයේ ලලිතකලා ආයතනයේ විදුහල්පති ධූරයටත් ඉන්පසු රජයේ නැටුම් හා මුද්‍රා නාට්‍ය විශ්වවිද්‍යාලයේ විදුහල්පති ධූරයටත් පත්විය. පසුව කැලණිය විශ්ව විද්‍යාලය අනුබද්ධ සෞන්දර්ය අධ්‍යාපන ආයතනයේ නර්තන අධ්‍යයන අංශයේ ප්‍රධාන ධූරය එවකට හොබවන ලදී.

වසර 31 කට වැඩි කාලයක් සේවය කළ පණිභාරත මහතාට 1991 දී කැලණිය විශ්ව විද්‍යාල ආයතනයේ සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනය විසින් ආචාර්ය උපාධිය පිරිනමන ලදී.

   

• ගොයම් කැපීමේ නැටුම
• නාරිලතා නැටුම
• මොණර නැටුම
• දඩයක්කාරයාගේ රංගනය
• පොරපොල් පිටිය
• ග්‍රහ අපලය
• ගම්මානේ මල් පිපිලා
• බතේ උපත                                  ආදී මුද්‍රා නාට්‍ය මෙතුමා බිහි කර ඇත.

සිකුරු තරුව, කුරුළු බැද්ද, අශෝකා වැනි චිත්‍රපටවල නර්තන නිර්මාණ තුළින් ද මෙතුමාගේ නිර්මාණශීලි හැකියාව විදහා දැක්වීය. තම දත් ශිල්පය තුළින් විශාල ගෝල පරම්පරාවක් ද මෙතුමා අතින් බිහිවිය. පණිභාරතයන් විවිධ සම්මාන ලබාගනිමින් ශ්‍රී ලංකාවට ලබා දුන් කිර්තිය අපමණය.

ප්‍රසාංගික කලාවන් අතරින් නාට්‍ය කලාවට හිමි තැන

ප්‍රසාංගික කලාව යනු ප්‍රේක්ෂක පිරිසක් ඉදිරියේ සජීවීව ඉදිරිපත් කරනු ලබන යම් සිද්ධියක්, අවස්ථාවක් හෝ කෙටි නිරුපන අවස්ථාවන් වේ. ප්‍රසාංගික කලා ප්‍රධාන වශයෙන් වර්ග තුනකට වෙන් කළ හැකිය.

·       නර්තන ප්‍රසංග

·       සංගීත ප්‍රසංග

·       වේදිකා නාට්‍ය

ගායනය, රංගනය, චලනය පදනම් කරගෙන ශිල්පියාගේ පෞර්ෂය මැනවින් හසුරුවා ගනිමින් රංගභූමිය ආක්‍රමණය කරමින් කරනු ලබන නිරුපන ප්‍රසාංගික කලා යටතට ගැනේ.

  

සංගීත ප්‍රසංග	නර්තන ප්‍රසංග	වේදිකා නාට්‍ය
සජීවීව ඉදිරිපත් කරයි.	සජීවීව ඉදිරිපත් කරයි.	සජීවීව ඉදිරිපත් කරයි.
ඒකල,යුගල,සාමුහික  වශයෙන් ඉදිරිපත් කරයි	ඒකල,යුගල,සාමුහික  වශයෙන් ඉදිරිපත් කරයි.	සාමුහික වශයෙන් ඉදිරිපත් කරයි.
ශ්‍රව්‍ය, දෘශ්‍ය වේ.	ශ්‍රව්‍ය, දෘශ්‍ය වේ.	ශ්‍රව්‍ය, දෘශ්‍ය වේ.
ප්‍රේක්ෂක පිරිසක් අත්‍යවශ්‍ය වේ.	ප්‍රේක්ෂක පිරිසක් අත්‍යවශ්‍ය වේ.	ප්‍රේක්ෂක පිරිසක් අත්‍යවශ්‍ය වේ.
ගායකයා නර්තනය හා චලනය සමඟ ගායනයේ යෙදේ.	පසුබිම් සංගීතය හෝ ගායනය අනුව නර්තනයේ යෙදේ.	නළුවා අභිනය භාවිතයෙන් අවස්ථා ගෙනහැර දක්වයි.
සංගීතය,ගායනය ඇතුළු අනිකුත් අනුශාංගික කලාවන් භාවිත කරයි.	පසුබිම් සංගීත හා ගායනා  අනුව චලන ඉදිරිපත් කරයි. අනුශාංගික අංග අවශ්‍ය පරිදි යොදාගනී.	නළුවා සියලු ප්‍රසාංගික අංග භාවිත කරමින් රුපණයේ යෙදෙන අතර සියලු අනුශාංගික අංග දායක කරගනිමින් නාට්‍ය අවස්ථා තීව්‍ර කරයි.

ප්‍රසාංගික කලා අතර නාට්‍ය කලාවට හිමි සුවිශේෂී ස්ථානය 

නාට්‍ය යනු යම්කිසි සිද්ධියක් කතා පුවතක් ප්‍රේක්ෂකයන් ඉදිරියේ සජීවීව කර පෙන්වීමකි. එලෙස නාට්‍යයක් කර පෙන්වීමට විශාල කලා අංගයන්ගේ දායකත්වය අවශ්‍ය වේ. ප්‍රසාංගික කලා ලෙස හඳුන්වන සංගීතය, නර්තනය පමණක් නොව චිත්‍ර,මූර්ති, කැටයම්, යන කලාවන්ගේ දායකත්වය ද නාට්‍යයට යොදා ගනියි. තනි තනිව පෝෂණය වන කලාවන් මෙන් නොව නාට්‍ය සඳහා භාවිත වන බහුවිධ කලා නිසා නාට්‍යය අනිකුත් කලාවන් අතර අග්‍රගන්‍ය ස්ථානයේ ලා සැලකේ.

අනෙකුත් කලාවන් සඳහා ප්‍රධාන වශයෙන් භාවිත වන්නේ අභින එකක්,දෙකක් හෝ තුනක් පමණි. නමුත් නාට්‍ය සඳහා සතර අභිනයම භාවිත කිරීමෙන් එහි පවතින විශේෂත්වය පැහැදිලි වේ.

 අනෙක් ප්‍රසාංගික කලාවන්ට වඩා  වැඩි ශිල්පීන් ප්‍රමාණයක් නාට්‍ය සඳහා දායක වේ. එනම් පිටපත් රචක, අධ්‍යක්ෂක, නිෂ්පාදක, නළු නිළියන්, සංගීත ශිල්පින්, ආලෝකකරණ ශිල්පීන්, පසුතල ශිල්පින්, අංග රචනා ශිල්පින්, වේෂ භූෂණ (ඇඳුම් පැළඳුම්) ශිල්පින්, වේදිකා පරිපාලන ශිල්පින්, වේදිකා සහයකයින්, මතක් කර දෙන්නන්, ප්‍රචාරක සහායකයන් ආදී බොහොමයකගේ දායකත්වය නිසා නාට්‍ය කලාව සාමූහික කලාවක් ලෙස ප්‍රසාංගික කලාව තුළ රජයයි.

නාට්‍යයක් නරඹන ප්‍රේක්ෂකයා ගත් කල ඔවුන් විවිධ වේ. බුද්ධි මට්ටම අනුව, වයස අනුව, සමාජ තරාතිරම අනුව ඔවුන්ගේ වටහා ගැනීමේ ශක්තිය තුළ වෙනස්කම් පවතියි. එවන් ප්‍රේක්ෂක පිරිසක් හමුවේ නර්තනයක් හෝ ශාස්ත්‍රීය සංගීතයක් ඉදිරිපත් කළහොත් ඔවුගේ වැටහීමේ ප්‍රමාණය පිළිබඳ ගැටලු මතුවේ. නමුත් නාට්‍යයක් තුළ පවතින ඉතා සරල වාචික අභිනය නිසා සියලු ප්‍රේක්ෂකයන්ට එකම අර්ථය වටහා ගැනීමට හැකියාව පවතී.  

නාට්‍යයක් තුළින් දෙනු ලබන අදහස්, හැඟීම්, උපදෙස් රසවිඳින ප්‍රේක්ෂකයා සහෘදයකු බවට පත්වී අනෙකුත් කලාවන් රසවිඳ ලබන සුවයට වඩා සුවයක් විඳ ගනියි. දීර්ඝ කාලයක් යළි යළි ස්මරණය කරමින් රසවිඳිය හැකි වන්නේ වේදිකා  නාට්‍ය තුළ තිබෙන මෙකී සුවිශේෂි ලක්ෂණ නිසාය.

නිසල දියට පෙම් බැඳි සඳ

ගොම්මන් රැයක

සෙමින් ගලා  යන සිසිල් දිය කද,

රන් පැහැයෙන් සිත්තම් කෙරුමට..

රැහැයියන් හඬ මැදින්

හොර රහසේ පෙම් බස් දෙඩුමට..

 හිත කීවත් හැම තප්පරයකම ඔබ ළඟින් හිඳුමට

අවසර නොදේ සොබාදම් මෑණිය....

හිරු කුමරුන් හෙමි හෙමින් වඩින විට

නොපෙනි යන්නට සිදු වුවත් මට ..

නැවත පැමිණෙමි තරු පිරි රැයක

නුඹත් සමඟ පෙම් බස් දෙඩුමට..

පතමි මම සැමදාම පසළොස්වක වන්නට

පුන් සඳක් වී නුඹේ ගත රන් පැහැයෙන් බබළවන්නට.....

                                                                                       (සඳා)

බිඳුණු මිතුදම

සොකරි නාටකයෙන් පිළිඹිබු වන සශ්‍රීකත්ව ලක්ෂණ

විනෝදාස්වාදය, සශ්‍රීකත්වය අරමුණු කරගනිමින් පවත්වනු ලබන උඩරට සම්ප්‍රදායට අයත් ගැමි නාටක විශේෂයක් ලෙස සොකරි නාටකය හැඳින්විය හැක. ගැමියාගේ නිර්මාණශීලි චින්තනය විදහා පාන මෙය රඟදක්වනු ලබන්නේ කමතේය. මෙකී සොකරි නාටකය රඟදැක්වීමේදී සශ්‍රිකත්වය විදහා පාන ලක්ෂණ පෙන්වීම විශේෂ කරුණකි.

දෙවියන්ට, බුදුන්ට මල් පහන් දැල්වීම මෙහි එක් අංගයකි. එය සශ්‍රිකත්වය පෙන්නුම් කරන ලක්ෂණයක් ලෙස දැක්විය හැකිය. පහන් එළියෙන් අඳුර දුරුවන්නාක් මෙන් ගමටම සශ්‍රිකත්වය උදාවී මුළු ගමම ආලෝකමත් වීම මොවුහු මෙයින් අපේක්ෂා කරයි.

නළ දමයන්ති

දේශීය මුද්‍රා නාට්‍ය කලාවේ අද්විතීය නිර්මාණයක් ලෙස චිත්‍රසේනයන්ගේ “නළ දමයන්ති” මුද්‍රා නාට්‍ය හැඳින්විය හැකිය. නළ දමයන්ති මුද්‍රා නාටකයට පසුබිම් වී ඇති කතා පුවත ඉන්දියානු මහා කාව්‍යයක් ලෙස සැලකෙන මහා භාරතයේ එන අතුරු කතාවකි. කුරු පාණ්ඩව යුද්ධය පසුබිම් කොට ගෙන ලියවී ඇති මහා භාරතයේ එන එක් අවස්ථාවක පාණ්ඩවයන්ගේ ප්‍රධානියා වන යුධීෂ්ධීර රජු දුර්යෝජන නමැති තම ඥාති සොහොයුරාගේ උපායකට හසු ශකුනි නමැති  කෙළියෙහි දක්ෂයෙකු සමඟ දාදු ක්‍රීඩාවෙහි යෙදෙයි. තම ධනය ද තම රාජ්‍යය ද අවසානයේදී තමන්ගේ භාර්යාව ද ඔට්ටු තබමින් දූ කෙළියෙහි යෙදෙන යුධීෂ්ධීර රජු ඒ සියල්ල ද අහිමි කර ගනියි. දූ කෙළියෙන් පරාජයට පත් යුධීෂ්ධීර රජු චිත්ත කනස්සල්ලට පත් ව සිටින විට බ්‍රහදශ්ව නම් ඍෂිවරයා යුධීෂ්ධීර වෙතට පැමිණේ. එහි දී තමාට වඩා අවාසනාවන්ත තවත් රජකෙනෙක් සිටිද්දැ යි යුධීෂ්ධීර බ්‍රහදශ්ව ඍෂිවරයාගෙන් විමසා සිටියි. යුධීෂ්ධීරගේ චිත්ත සන්තාපය දුරු කිරීම සඳහා බ්‍රහදශ්ව ඍෂිවරයා නළ දමයන්ති කතා පුවත යුධීෂ්ධීරට කියයි.

ඉන්දියානු මහා කාව්‍යයක් වන මහා භාරතයෙහි නළ දමයන්ති කතා පුවත දැක්වෙන්නේ ඉහත සඳහන් කළ ආකාරයෙන් අතුරු කතාවක් වශයෙනි. අතිශයින් ම රසවත් කතා පුවතක් වන නළ දමයන්ති කතා පුවත භාරතීය නෘත්‍ය නායකයන්ට ද සංස්කෘතික නාට්‍යයන්ට ද තේමා වූ අතිශයින් ම ජනප්‍රිය වෘතාන්තයකි.

ශ්‍රී ලංකාවේ නිෂ්පාදනය වන නළ දමයන්ති මුද්‍රා නාට්‍යය මහා භාරතයේ එන මුල් කතා පුවත තේමා කොට ගනු ලැබූවේ වුව ද මහා භාරතයේ කතා පුවතට වඩා සුළු වෙනස්කම් එහි දක්නට ඇත. මුද්‍රා නාට්‍යයක් ලෙස නිර්මාණය කිරීමේ දී මුල් කතා පුවතේ ඇතැම් අවස්ථා මුද්‍රා නාට්‍යානුකූල ස්වරූපයෙන් දැක්වීමේ අවශ්‍යතාවය මත වෙනස් කර ගනු ලැබූව ද මුල් කතාවෙහි තේමාවට එමගින් කිසිඳු හානියක් සිදු කර නැත.

ශ්‍රී ලාංකීය නළ දමයන්ති මුද්‍රා නාට්‍යයේ එන කතා පුවත පහත දැක්වේ.

අද්‍යතන වන්නම්

සාම්ප්‍රදායික වන්නම් වලට අමතරව විවිධ නිර්මාණ, ශිල්පින් විසින් වන්නම් ආකෘතියට අනුව නව නිර්මාණ ගණනාවක් ඉදිරිපත් කර තිබේ. මෙසේ නව වන්නම් බිහිවීමේ ප්‍රවණතාව වැඩි වශයෙන් දක්නට ඇත්තේ උඩරට නර්තන කලාව සම්බන්ධ කරගෙනය. විනෝදාස්වාදය, විශේෂ අවස්ථා වලදී රඟදැක්වීම, විශේෂ දක්ෂතා පෙන්වීම, තම ගුරුකුලයට  පමණක් සීමා වූවක් ලෙස පවත්වා ගැනීම සහ ශිල්පීය ගරුත්වය ලබා ගැනීම හා උගතුන් තුළ මෙවැනි නිර්මාණ කිරීමට තිබූ ආශාව වැනි හේතූන් සාම්ප්‍රදායික වන්නම් වලට අමතරව නිර්මාණාත්මක වන්නම් බිහිවීමට හේතුවිය.  

එස්.මහින්ද හිමි විසින් යශෝදරා වන්නම, ආනන්ද ජයන්තිය වන්නම හා මරඟන වන්නම වැනි වන්නම් රචනා කර ඇත. මීට අමතරව සාම්ප්‍රදායික වන්නම් 18 ට අයත් තාල රූප වලට අනුව නව වන්නම් 18 රචනා වී තිබේ. සමනල වන්නම, හංස වන්නම හා මහබෝ වන්නම අද්‍යතන වන්නම් අතර ජනප්‍රිය වේ. සමනල වන්නම සාම්ප්‍රදායික වන්නම් ආකෘතිය තුළ කරන ලද අත්හදා බැලීමකි. නිත්තවෙල ගුණයා මහතා, ගුරු නමැති ශිල්පියා ඉදිරිපත් කළ මෙම වන්නමේදී තානම හා කවිය ගයමින් සමනලයෙකු තටු සලන ආකාරය අනුකරණය කිරීමට උත්සහ ගෙන ඇත. සාම්ප්‍රදායික ආකෘතියෙන් මෙන්ම රංග වින්‍යාසයෙන් ද මෙය ව්‍යවහාරික වන්නම් වලට වඩා වෙනස්ය. දෙඅතින් නරු අල්ලාගෙන විවිධ බලන රටාවන් මඟින් සමනල ගමන ඉදිරිපත් කිරීම මෙහි ලක්ෂණයකි. දේශීය සාම්ප්‍රදායික වන්නම් වලට මෙතෙක් දක්නට නොතිබූ ප්‍රකාශනාත්මක ලක්ෂණ අන්තර්ගත කිරීමට මෙයින් උත්සහ ගැනීම වන්නම් ඉතිහාසයේ සන්දිස්ථානයක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය.

අපේ ජීවිතය

නර්තන කලාව හා බැඳි සාරධර්ම

සාරධර්ම යනු මොනවද?

කවර හෝ සමාජයක් තුළ දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට පවත එන්නා වූ සමාජයේ යහපැවැත්මට හේතුවන්නේ යැයි එකී සමාජය විසින්ම තීරණය කරනු ලැබුවා වූ ආචාරධර්ම පද්ධතියක් සාරධර්ම පද්ධතියක් ලෙස හඳුන්වා දිය හැකිය.

සාරධර්ම යනු නීති මාලාවක් නොවේ. එය සම්මතයන් සමුහයකි. එය නොසලකා හරින්නෙකුට හෝ කඩ කරන්නෙකුට නීති මඟින් දඩුවම් කළ නොහැකි වුවත් ඔහු ජිවත් වන සමාජය තුළ පිළිකුලටත් නොපිළිගැනිමටත් ලක්වීම තුළින් අනියම් දඬුවම් ලැබීම වැළක්විය නොහැකිය. සාරධර්ම පිළිපදින්නා සමාජයේ ගෞරවයට පාත්‍රවන්නා සේම ප්‍රතික්ෂේප කරන්නා පිළිකුලට ලක්වේ.

එක් එක් සමාජයේ පිළිගැනීමට අනුව සාරධර්මයන්ගේ වටිනාකම් වෙනස් විය හැකිය. ශ්‍රී ලංකාව වැනි රටක දෙමාපියන්ට වැඩිහිටියන්ට සැළකීම වැනි ගරු කටයුතු සාරධර්මයක් ලෙස සැලකුව ද ඇතැම් බටහිර රටක එය එසේ නොවිය හැකිය. එසේ වුවද ලෝකයේ සෑම සමාජයක්ම පිළිගන්නා ඇතැම් සාරධර්ම තිබේ.

දේශීය සංස්කෘතිය බුදුදහම හා කෘෂිකාර්මික අර්ථ ක්‍රමය පදනම් කොටගෙන බිහිවූවකි. 
ඒ තුළින් අපට උරුම වී ඇති බොහෝ සාරධර්ම ලෝකයේ කිසිඳු රටකට දෙවෙනි වුවක් නොවේ.

නර්තන කලාව හා බැඳි සාරධර්ම

නර්තන කලාව යනු අපගේ සංස්කෘතියේම ප්‍රබල අංගයකි. නර්තන කලාව සමාජ සරධර්මයන්ගේ තෝතැන්නකි. මන්දයත් නර්තන කලාවේ ආරම්භයේ සිටම විවිධ ස්වරුපයෙන් එකී සාරධර්ම ප්‍රයෝගිකව ක්‍රියාත්මක වන හෙයිනි. නර්තනය ඉගෙනීමට පිවිසෙත්ම ආධුනිකයා ප්‍රථමයෙන් කරන්නේ ගුරුවරුන්ට නමස්කාර කිරීමයි. එසේම නර්තනයට මුල පුරන්නේ දණ්ඩිකඳට නමස්කාර කිරීමෙනි. අනතුරුව ත්‍රිවිධ රත්නයටත් ගුරුදෙමාපියන්ටත් තම ඉගෙනගන්න ශිල්පියාටත් නමස්කාර කරයි.

අප්පච්චී

බෙරයේ ඉතිහාසය

ලාංකේය සාම්ප්‍රදායික කලාවන් අතුරින් නර්තනය හා බෙර වාදනයට සුවිශේෂිත්වයක් හිමිවේ. නර්තන කලාවේ ආරම්භයටත් පෙර සිටම බෙර සෑදීම හා වැයීම සිදු කර තිබේ. ලාංකේය බෙර වාදන සම්ප්‍රදාය සිංහල සංස්කෘතියේ අනන්‍යතාව විදහා දක්වන ප්‍රබල කලා මාධ්‍යයකි. බෙරය යන වචනය පිළිබඳ නිර්වචන කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීමේදී නිර්වචන කිහිපයක් හමුවේ.

සුමංගල ශබ්ද කෝෂයේ “බෙර” යන වචනය අර්ථ නිරූපණය කර ඇත්තේ “භේරී” ලෙසයි. “භේරී” යනු පුරාණ සංස්කෘත වදනකි. වර්තමානයේ ද ලාංකේය ග්‍රන්ථයන්හි බෙර වාදනය භේරී වාදනය ලෙසින් දක්වා තිබීම දැකගත හැකිය.

“බෙරය” යන වචනය ඉංග්‍රීසි බසින් “Drum” ලෙස හඳුන්වයි. ඔක්ස්ෆර්ඞ් ඉංග්‍රීසි ශබ්ද කෝෂයේ “Drum” යන වචනය නිර්වචනය කර ඇත්තේ මෙසේය.

"A percussion instrument with a skin stretched across a frame, sounded by being struck."

ඉහත නිර්වචනයට අනුව බෙරය, පහරදීමෙන් ශබ්දය විහිදුවන ආකෘතියක් හරහා හමක් ඇදීමෙන් සාදාගන්නා ලද සමාඝාත තූර්යභාණ්ඩයකි. ඔක්ස්ෆර්ඞ් ඉංග්‍රීසි ශබ්ද කෝෂයේ ම මේ සඳහා තවත් නිර්වචනයක් ඉදිරිපත් කර තිබේ.

"A cylindrical containeror part. " බෙරය යනු සිලින්ඩාකාර බඳුනක් හෝ කොටසක් බව මෙම නිර්වචනයට අනුව පැහැදිලි වේ.

අම්මත් ගැහැණියක් බව මතකේ නැද්ද

සංස්කෘත නාට්‍ය

සංස්කෘත නාට්‍ය 

       

ලෝකයේ නාට්‍ය කලාව දෙස බලන කල්හි එය දෙයාකර වේ.

• ගැමි නාට්‍ය කලාව 
• සම්භාව්‍ය නාට්‍ය කලාව 

ගැමි නාට්‍ය කලාව තුළ නොයෙක් වෙනස්කම් තිබුණ ද සම්භාව්‍ය හා ගැමි නාට්‍ය අතර පවත්නා සම්බන්ධතාවය ඉතා සංකීර්ණය . මෙම ද්විත්වයෙහි ම සමාන අසමානකම් පවතින අතර ගැමි නාට්‍ය තුළින් සම්භාව්‍ය නාට්‍ය අභාෂය ලබා පෝෂණය වී ඇත.

භාරතයේ නාට්‍ය ප්‍රභවය පරික්ෂා කිරීමේදී හෙලිවන්නේ ආගමික පුද පූජා ඇසුරින් සහ ජනනාට්‍ය ඇසුරින් විකාශය වූ බවයි.භාරත මුනිවරයා විසින් ලියු නාට්‍ය ශාස්ත්‍රය වැනි ග්‍රන්ථ රචනා වූවාට පසු  අක්‍රීය නම් දෙවිවරු රැසක් පැමිණ මෙතෙක් දෙවිවරුන්ට පමණක් සීමාවූ නාට්‍ය කලාව මනු ලොවට ගෙන අවේ මන්දැයි ඇසුහ. එවිට භාරත මුනි විසින් පවසා ඇත්තේ අතීතයේ වස් නමැති මනු රජුගේ යුගයේ ලෝක ජනයා තුළ කාමය, ඊර්ෂ්‍යාව ,ක්‍රෝධ ආදී ගුණ ඇතිවී මිනිස් සාමය විනාශ වූ අවස්ථාවේ මහේන්ද්‍ර ප්‍රමුඛ දෙවිවරු මෙයට පිලියමක් ලෙස සියලු කුලවලට ඔබින ශ්‍රව්‍ය, දෘශ්‍ය වූ විනෝද මාර්ගයක් වන පස් වන වේදයක් මවන්නැයි කියා ඇත. එවිට මහා බ්‍රහ්මයා ධ්‍යාන වලට සමවැදී සියලු ශාස්ත්‍ර ඇතුළත් වූ නාට්‍ය ශාස්ත්‍රය නමැති පස් වන වේදය සකස් කිරීමට,

       ඍග් වේදයෙන්                 - පාඨය 

       යජුර් වේදයෙන්                - අභිනය 

       සම වේදයෙන්                  - ගීතය 

       අථර්වන් වේදයෙන්          - රසය 

                                                          ගෙන නාට්‍ය කලාව වේදයක් බවට පත්කර ඇත. මෙය වේදයක් බවට පත් කිරීමෙන් නාට්‍ය කලාවට තිබූ  වැදගත්කම භක්තිය පෙනී යයි. එසේම නාට්‍යයට අවශ්‍ය සමරෝපය, අනුකරණය හා සංවාද බ්‍රාහ්මණ ග්‍රන්ථ ඇසුරෙන් සොයාගත් බව පඬිවරුන් විසින් සොයාගෙන ඇත. මව් කාලය තුළදී සතර අභිනය ගැන දීර්ඝ පොත් ද ලියවී ඇත. තව ද මහාභාරතය,රඝු වංශය,රාමායනය,පාර්වංශය වැනි ග්‍රන්ථ වලින් ද දීඝ නිකායේ බ්‍රහ්ම ජාල සූත්‍රය වැනි තැන්වලත් නාට්‍ය රඟ දැක්වීම පිළිබඳ සටහන් ව ඇත.