Thursday, July 4, 2019

නර්තන කලාව හා බැඳි සාරධර්ම


සාරධර්ම යනු මොනවද?

කවර හෝ සමාජයක් තුළ දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට පවත එන්නා වූ සමාජයේ යහපැවැත්මට හේතුවන්නේ යැයි එකී සමාජය විසින්ම තීරණය කරනු ලැබුවා වූ ආචාරධර්ම පද්ධතියක් සාරධර්ම පද්ධතියක් ලෙස හඳුන්වා දිය හැකිය.
සාරධර්ම යනු නීති මාලාවක් නොවේ. එය සම්මතයන් සමුහයකි. එය නොසලකා හරින්නෙකුට හෝ කඩ කරන්නෙකුට නීති මඟින් දඩුවම් කළ නොහැකි වුවත් ඔහු ජිවත් වන සමාජය තුළ පිළිකුලටත් නොපිළිගැනිමටත් ලක්වීම තුළින් අනියම් දඬුවම් ලැබීම වැළක්විය නොහැකිය. සාරධර්ම පිළිපදින්නා සමාජයේ ගෞරවයට පාත්‍රවන්නා සේම ප්‍රතික්ෂේප කරන්නා පිළිකුලට ලක්වේ.
එක් එක් සමාජයේ පිළිගැනීමට අනුව සාරධර්මයන්ගේ වටිනාකම් වෙනස් විය හැකිය. ශ්‍රී ලංකාව වැනි රටක දෙමාපියන්ට වැඩිහිටියන්ට සැළකීම වැනි ගරු කටයුතු සාරධර්මයක් ලෙස සැලකුව ද ඇතැම් බටහිර රටක එය එසේ නොවිය හැකිය. එසේ වුවද ලෝකයේ සෑම සමාජයක්ම පිළිගන්නා ඇතැම් සාරධර්ම තිබේ.
දේශීය සංස්කෘතිය බුදුදහම හා කෘෂිකාර්මික අර්ථ ක්‍රමය පදනම් කොටගෙන බිහිවූවකි. 
ඒ තුළින් අපට උරුම වී ඇති බොහෝ සාරධර්ම ලෝකයේ කිසිඳු රටකට දෙවෙනි වුවක් නොවේ.


නර්තන කලාව හා බැඳි සාරධර්ම



නර්තන කලාව යනු අපගේ සංස්කෘතියේම ප්‍රබල අංගයකි. නර්තන කලාව සමාජ සරධර්මයන්ගේ තෝතැන්නකි. මන්දයත් නර්තන කලාවේ ආරම්භයේ සිටම විවිධ ස්වරුපයෙන් එකී සාරධර්ම ප්‍රයෝගිකව ක්‍රියාත්මක වන හෙයිනි. නර්තනය ඉගෙනීමට පිවිසෙත්ම ආධුනිකයා ප්‍රථමයෙන් කරන්නේ ගුරුවරුන්ට නමස්කාර කිරීමයි. එසේම නර්තනයට මුල පුරන්නේ දණ්ඩිකඳට නමස්කාර කිරීමෙනි. අනතුරුව ත්‍රිවිධ රත්නයටත් ගුරුදෙමාපියන්ටත් තම ඉගෙනගන්න ශිල්පියාටත් නමස්කාර කරයි.

Monday, July 1, 2019

බෙරයේ ඉතිහාසය





ලාංකේය සාම්ප්‍රදායික කලාවන් අතුරින් නර්තනය හා බෙර වාදනයට සුවිශේෂිත්වයක් හිමිවේ. නර්තන කලාවේ ආරම්භයටත් පෙර සිටම බෙර සෑදීම හා වැයීම සිදු කර තිබේ. ලාංකේය බෙර වාදන සම්ප්‍රදාය සිංහල සංස්කෘතියේ අනන්‍යතාව විදහා දක්වන ප්‍රබල කලා මාධ්‍යයකි. බෙරය යන වචනය පිළිබඳ නිර්වචන කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීමේදී නිර්වචන කිහිපයක් හමුවේ.


සුමංගල ශබ්ද කෝෂයේ “බෙර” යන වචනය අර්ථ නිරූපණය කර ඇත්තේ “භේරී” ලෙසයි. “භේරී” යනු පුරාණ සංස්කෘත වදනකි. වර්තමානයේ ද ලාංකේය ග්‍රන්ථයන්හි බෙර වාදනය භේරී වාදනය ලෙසින් දක්වා තිබීම දැකගත හැකිය.
“බෙරය” යන වචනය ඉංග්‍රීසි බසින් “Drum” ලෙස හඳුන්වයි. ඔක්ස්ෆර්ඞ් ඉංග්‍රීසි ශබ්ද කෝෂයේ “Drum” යන වචනය නිර්වචනය කර ඇත්තේ මෙසේය.

"A percussion instrument with a skin stretched across a frame, sounded by being struck."
ඉහත නිර්වචනයට අනුව බෙරය, පහරදීමෙන් ශබ්දය විහිදුවන ආකෘතියක් හරහා හමක් ඇදීමෙන් සාදාගන්නා ලද සමාඝාත තූර්යභාණ්ඩයකි. ඔක්ස්ෆර්ඞ් ඉංග්‍රීසි ශබ්ද කෝෂයේ ම මේ සඳහා තවත් නිර්වචනයක් ඉදිරිපත් කර තිබේ.
"A cylindrical containeror part. " බෙරය යනු සිලින්ඩාකාර බඳුනක් හෝ කොටසක් බව මෙම නිර්වචනයට අනුව පැහැදිලි වේ.

අම්මත් ගැහැණියක් බව මතකේ නැද්ද


Saturday, May 25, 2019

සංස්කෘත නාට්‍ය




සංස්කෘත නාට්‍ය 
       
ලෝකයේ නාට්‍ය කලාව දෙස බලන කල්හි එය දෙයාකර වේ.

  • ගැමි නාට්‍ය කලාව 
  • සම්භාව්‍ය නාට්‍ය කලාව 
ගැමි නාට්‍ය කලාව තුළ නොයෙක් වෙනස්කම් තිබුණ ද සම්භාව්‍ය හා ගැමි නාට්‍ය අතර පවත්නා සම්බන්ධතාවය ඉතා සංකීර්ණය . මෙම ද්විත්වයෙහි ම සමාන අසමානකම් පවතින අතර ගැමි නාට්‍ය තුළින් සම්භාව්‍ය නාට්‍ය අභාෂය ලබා පෝෂණය වී ඇත.

භාරතයේ නාට්‍ය ප්‍රභවය පරික්ෂා කිරීමේදී හෙලිවන්නේ ආගමික පුද පූජා ඇසුරින් සහ ජනනාට්‍ය ඇසුරින් විකාශය වූ බවයි.භාරත මුනිවරයා විසින් ලියු නාට්‍ය ශාස්ත්‍රය වැනි ග්‍රන්ථ රචනා වූවාට පසු  අක්‍රීය නම් දෙවිවරු රැසක් පැමිණ මෙතෙක් දෙවිවරුන්ට පමණක් සීමාවූ නාට්‍ය කලාව මනු ලොවට ගෙන අවේ මන්දැයි ඇසුහ. එවිට භාරත මුනි විසින් පවසා ඇත්තේ අතීතයේ වස් නමැති මනු රජුගේ යුගයේ ලෝක ජනයා තුළ කාමය, ඊර්ෂ්‍යාව ,ක්‍රෝධ ආදී ගුණ ඇතිවී මිනිස් සාමය විනාශ වූ අවස්ථාවේ මහේන්ද්‍ර ප්‍රමුඛ දෙවිවරු මෙයට පිලියමක් ලෙස සියලු කුලවලට ඔබින ශ්‍රව්‍ය, දෘශ්‍ය වූ විනෝද මාර්ගයක් වන පස් වන වේදයක් මවන්නැයි කියා ඇත. එවිට මහා බ්‍රහ්මයා ධ්‍යාන වලට සමවැදී සියලු ශාස්ත්‍ර ඇතුළත් වූ නාට්‍ය ශාස්ත්‍රය නමැති පස් වන වේදය සකස් කිරීමට,

       ඍග් වේදයෙන්                 - පාඨය 
       යජුර් වේදයෙන්                - අභිනය 
       සම වේදයෙන්                  - ගීතය 
       අථර්වන් වේදයෙන්          - රසය 

                                                          ගෙන නාට්‍ය කලාව වේදයක් බවට පත්කර ඇත. මෙය වේදයක් බවට පත් කිරීමෙන් නාට්‍ය කලාවට තිබූ  වැදගත්කම භක්තිය පෙනී යයි. එසේම නාට්‍යයට අවශ්‍ය සමරෝපය, අනුකරණය හා සංවාද බ්‍රාහ්මණ ග්‍රන්ථ ඇසුරෙන් සොයාගත් බව පඬිවරුන් විසින් සොයාගෙන ඇත. මව් කාලය තුළදී සතර අභිනය ගැන දීර්ඝ පොත් ද ලියවී ඇත. තව ද මහාභාරතය,රඝු වංශය,රාමායනය,පාර්වංශය වැනි ග්‍රන්ථ වලින් ද දීඝ නිකායේ බ්‍රහ්ම ජාල සූත්‍රය වැනි තැන්වලත් නාට්‍ය රඟ දැක්වීම පිළිබඳ සටහන් ව ඇත.